Microgynon met levonorgestrel: drie weken slikken, dan een stopweek
Microgynon is een combinatiepil met twee hormonen: levonorgestrel en ethinylestradiol. U slikt drie weken lang elke dag een tablet en houdt daarna een stopweek van zeven dagen. Hier leest u wat de sterktes 20, 30 en 50 inhouden, wat u doet als u een tablet vergeet en welke risico's, vooral trombose, de arts afweegt. U gebruikt de pil onder begeleiding van een arts.
Drie sterktes, twee hormonen
Microgynon bevat een progestageen, levonorgestrel, en een oestrogeen, ethinylestradiol. Volgens de productinformatie werkt de pil vooral doordat de eisprong wordt geremd en het slijm van de baarmoederhals verandert. In de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG staan drie sterktes, alle met de afleverstatus UR (uitsluitend recept).
Microgynon 50 bevat met 50 microgram per tablet meer ethinylestradiol dan Microgynon 20 en 30. Volgens de SmPC heeft Microgynon 50 mogelijk een hoger risico op een bloedstolsel in een ader dan combinatiepillen met levonorgestrel en een lagere dosis ethinylestradiol, en is het exacte risico op dit moment niet bekend. Welke sterkte bij u past, beslist de arts. Over de pil zonder oestrogeen gaat de pagina over de minipil met desogestrel.
| Product | Levonorgestrel | Ethinylestradiol | Registratie |
|---|---|---|---|
| Microgynon 20 | 100 microgram | 20 microgram | RVG 30863, UR |
| Microgynon 30 | 150 microgram | 30 microgram | RVG 08204, UR |
| Microgynon 50 | 125 microgram | 50 microgram | RVG 08205, UR |
Slikken en de stopweek
U neemt 21 dagen achter elkaar elke dag een tablet, op ongeveer hetzelfde tijdstip en in de volgorde van de strip. Daarna volgen 7 dagen zonder tabletten. In die week komt meestal een bloeding, vaak vanaf de tweede of derde dag. Na de 7 dagen begint u op de vaste dag aan de nieuwe strip, ook als u nog bloedt.
Gebruikte u de maand ervoor geen hormonale anticonceptie, dan neemt u de eerste tablet op de eerste dag van de menstruatie; begint u op dag 2 tot en met 5, dan gebruikt u de eerste 7 dagen ook een condoom. Na een andere combinatiepil start u bij voorkeur de dag na de laatste tablet met hormoon, uiterlijk de dag na de stopweek. Na de anticonceptiering of een pleister start u bij voorkeur op de dag van verwijdering. Na de minipil, een prikpil, implantaat of hormoonspiraal gebruikt u de eerste 7 dagen een condoom.
Doorslikken: de bloeding uitstellen
Wilt u de bloeding een keer uitstellen, begin dan zonder stopweek aan de volgende strip; tussentijds bloedverlies of spotting kan dan voorkomen. Daarna volgt weer de gewone stopweek. Wilt u de begindag van de bloeding blijvend verschuiven, maak de eerstvolgende stopweek dan korter, nooit langer. Hoe korter de stopweek, hoe groter de kans dat de bloeding uitblijft en dat er spotting komt.
Een tablet vergeten
Zit u minder dan 12 uur na uw vaste tijdstip, dan blijft de werking intact: neem de tablet alsnog en ga verder op het gewone tijdstip. Bent u meer dan 12 uur te laat, dan hangt het advies af van de week van de strip, zoals in de tabel staat. De stopweek mag nooit langer duren dan 7 dagen. Hoe meer tabletten u vergeet en hoe dichter bij de stopweek, hoe groter de kans op een zwangerschap. Volgens de bijsluiters van Microgynon 30 en 50 neemt u contact op met een arts als u in één strip meer dan één tablet vergat.
Moet u in de eerste 3 tot 4 uur na het innemen overgeven, of heeft u ernstige diarree, neem dan zo snel mogelijk een tablet uit een reservestrip, zo mogelijk binnen 12 uur na uw vaste tijdstip; lukt dat niet, volg dan het advies voor een vergeten tablet. Blijft na vergeten tabletten de bloeding in de stopweek uit, neem dan contact op met een arts voordat u verdergaat.
| Week van de strip | Wat u doet | Extra condoom |
|---|---|---|
| Week 1 | Laatst vergeten tablet alsnog innemen, ook als dat twee tabletten tegelijk betekent, en op het gewone tijdstip verdergaan | De eerstvolgende 7 dagen. Had u in de week ervoor gemeenschap, dan is een zwangerschap mogelijk: vraag een arts om advies |
| Week 2 | Laatst vergeten tablet alsnog innemen en de strip afmaken | Niet nodig als u de 7 dagen vóór de eerste vergeten tablet alle tabletten goed nam; bent u meer dan één tablet vergeten, dan wel 7 dagen |
| Week 3 | Óf de strip afmaken en zonder stopweek doorgaan met de volgende strip, óf stoppen en een stopweek van hoogstens 7 dagen houden, de vergeten dagen meegeteld | Niet nodig als u de 7 dagen ervoor alle tabletten goed nam; anders de eerste mogelijkheid kiezen en 7 dagen een condoom gebruiken |
Trombose: het belangrijkste risico
Elke combinatiepil verhoogt de kans op een bloedstolsel in een ader, zoals een trombosebeen of een longembolie. Die kans is het grootst in het eerste jaar; er zijn ook aanwijzingen dat ze verhoogd is als u na een pauze van 4 weken of langer opnieuw begint.
Volgens de SmPC's van Microgynon 20 en 30 krijgen per jaar ongeveer 2 op de 10.000 vrouwen zonder combinatiepil zo'n trombose, en 5 tot 7 op de 10.000 vrouwen met een combinatiepil met levonorgestrel; dat is minder dan tijdens een zwangerschap of na een bevalling. Voor Microgynon 50 noemt de SmPC geen aantal: het risico is mogelijk hoger. In 1 tot 2 procent van de gevallen loopt een veneuze trombose dodelijk af.
De kans stijgt bij een BMI boven 30, langdurige immobilisatie, een grote operatie, hogere leeftijd (vooral boven de 35) en trombose op jonge leeftijd bij een broer, zus of ouder. Voor een geplande operatie raadt de SmPC aan minstens vier weken vooraf te stoppen. Na het stoppen is het risico volgens de bijsluiter binnen enkele weken weer normaal.
Ook de kans op een hartinfarct of beroerte neemt toe, vooral bij roken, hoge bloeddruk, overgewicht, diabetes en migraine. Wordt uw migraine tijdens het gebruik vaker of heviger, dan kan dat een reden zijn om meteen te stoppen.
Klachten waarbij u met spoed hulp zoekt
Bij klachten van een beroerte of hartinfarct belt u 112. Bij de andere klachten zoekt u met spoed hulp: overdag bij uw huisarts, 's avonds, 's nachts en in het weekend bij de huisartsen-spoedpost in uw regio. Vertel dat u een combinatiepil gebruikt.
Volgens de SmPC kunnen deze klachten wijzen op een bloedstolsel:
- zwelling van één been of voet, pijn in een been bij staan of lopen, of een warm, rood of verkleurd been: mogelijk een trombosebeen;
- plotselinge kortademigheid, plotseling hoesten, soms met bloed, scherpe pijn op de borst, ernstige duizeligheid of een snelle of onregelmatige hartslag: mogelijk een longembolie;
- plotseling een verdoofd gevoel of zwakte aan één kant van gezicht of lichaam, moeite met praten, zien of lopen, verwardheid of een plotselinge hevige hoofdpijn: mogelijk een beroerte;
- pijn of druk op de borst die kan uitstralen naar arm, rug, kaak of maag, met zweten, misselijkheid of kortademigheid: mogelijk een hartinfarct.
Bloeddruk en onderzoek vóór de start
Volgens de SmPC moet vóór de start, en ook bij hervatten na een onderbreking, een volledige medische voorgeschiedenis worden afgenomen, inclusief die van uw familie, en moet een zwangerschap worden uitgesloten. Ook moet de bloeddruk worden gemeten en moet een lichamelijk onderzoek worden uitgevoerd, gericht op de contra-indicaties en waarschuwingen. Blijft de bloeddruk ondanks behandeling te hoog, dan wordt met de pil gestopt.
Bij een beoordeling op afstand wordt uw bloeddruk niet gemeten en wordt u niet lichamelijk onderzocht; de vragenlijst is dat onderzoek niet. De arts kan u om een actuele bloeddrukmeting vragen, u naar uw huisarts verwijzen of de aanvraag afwijzen.
Wanneer Microgynon niet geschikt is
Treedt een van deze situaties voor het eerst op terwijl u de pil gebruikt, dan stopt u meteen. Extra voorzichtigheid is nodig bij diabetes, verhoogde triglyceriden in het bloed, de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa en pigmentvlekken in het gezicht (chloasma). De tabletten bevatten lactose en sacharose.
Volgens de SmPC gebruikt u Microgynon niet bij:
- een trombose of longembolie, nu of eerder, een bekende erfelijke of verworven neiging tot trombose, zoals factor V Leiden, of een grote operatie met langdurige immobilisatie;
- een hartinfarct, angina pectoris, beroerte of TIA, nu of eerder, of een bekende neiging tot trombose in de slagaders;
- migraine met focale neurologische verschijnselen (aura) in de voorgeschiedenis;
- diabetes met vaatafwijkingen, ernstige hoge bloeddruk, een ernstige vetstofwisselingsstoornis of meerdere risicofactoren tegelijk;
- een ernstige leverziekte zolang de leverwaarden niet normaal zijn, of een levertumor, nu of eerder;
- een bekende of vermoede hormoongevoelige kwaadaardige aandoening, bijvoorbeeld van de borst;
- vaginaal bloedverlies zonder vastgestelde oorzaak, of overgevoeligheid voor een van de bestanddelen;
- gelijktijdig gebruik van bepaalde hepatitis C-middelen: ombitasvir/paritaprevir/ritonavir met dasabuvir, glecaprevir/pibrentasvir of sofosbuvir/velpatasvir/voxilaprevir.
Bijwerkingen
Tussentijds bloedverlies komt vooral in de eerste maanden voor; een beoordeling ervan heeft pas na ongeveer drie cycli zin. Verder noemt de SmPC een licht verhoogde kans dat borstkanker wordt vastgesteld, zeldzame levertumoren en pigmentvlekken.
Een neerslachtige stemming en depressie zijn bekende bijwerkingen van hormonale anticonceptie; een depressie kan ernstig zijn en verhoogt het risico op suïcidaal gedrag. Neem bij stemmingswisselingen of tekenen van depressie contact op met een arts, ook als u net bent begonnen. Denkt u aan zelfdoding? Bel 24/7 gratis en anoniem 113 of chat via 113.nl. Bij levensgevaar: bel 112.
De tabel toont de frequenties uit de SmPC van Microgynon 30.
| Hoe vaak | Bijwerkingen |
|---|---|
| Vaak (1 op 100 tot 1 op 10) | misselijkheid, buikpijn, hoofdpijn, neerslachtige stemming, stemmingsverandering, pijnlijke of gevoelige borsten, gewichtstoename |
| Soms (1 op 1.000 tot 1 op 100) | minder zin in seks, migraine, overgeven, diarree, huiduitslag, netelroos, grotere borsten, vocht vasthouden |
| Zelden (1 op 10.000 tot 1 op 1.000) | overgevoeligheid, meer zin in seks, contactlenzen slecht verdragen, trombose in een ader of slagader, erythema nodosum, erythema multiforme, vaginale afscheiding, afscheiding uit de tepel, gewichtsverlies |
| Niet bekend | verergering van erfelijk of verworven angio-oedeem |
Middelen die de werking beïnvloeden
Middelen die leverenzymen activeren, kunnen de pil tot 4 weken na het stoppen ervan minder betrouwbaar maken. Bij een korte kuur gebruikt u tijdens de kuur en nog 28 dagen erna ook een condoom; loopt de kuur door na het einde van de strip, dan slaat u de stopweek over. Bij een langdurige behandeling wordt een methode zonder hormonen aangeraden.
Omgekeerd kan de pil de spiegel van lamotrigine verlagen en die van ciclosporine, theofylline en tizanidine verhogen. Volgens de SmPC kunnen onder meer deze middelen de werking verminderen:
- barbituraten, fenytoïne, primidon, carbamazepine en mogelijk oxcarbazepine, topiramaat en felbamaat, die bij epilepsie worden gebruikt;
- rifampicine, gebruikt bij tuberculose, en mogelijk griseofulvine;
- de hiv-middelen ritonavir, nevirapine en efavirenz;
- bosentan en mogelijk het kruidenmiddel sint-janskruid.
Zwangerschap, borstvoeding en stoppen
Tijdens een zwangerschap gebruikt u Microgynon niet; wordt u zwanger, dan stopt u meteen. Slikte u de pil nog voordat u wist dat u zwanger was, dan wijst onderzoek niet op een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen. Een combinatiepil kan de hoeveelheid moedermelk verminderen en wordt daarom in het algemeen pas aangeraden als u helemaal gestopt bent met borstvoeding. Wilt u zwanger worden, dan raadt de bijsluiter aan na het stoppen eerst een natuurlijke menstruatie af te wachten.
Hoe een aanvraag voor deze pil wordt beoordeeld
U kunt een aanvraag doen om met deze pil te beginnen of om door te gaan. De medische vragenlijst vraagt ook welke medicijnen u gebruikt. Damian Wojno, arts ingeschreven in Polen (PWZ-nummer 3211301), beoordeelt uw antwoorden. Heeft de arts vragen, dan stelt hij die schriftelijk in de chat in uw account; daar geeft u ook gevraagde gegevens door, zoals een medicatieoverzicht van uw apotheek.
Na een positieve beoordeling schrijft de arts het recept uit. U ontvangt het recept als pdf per e-mail. Of het medicijn wordt meegegeven, beslist de apotheker. Andere methoden staan op de pagina over anticonceptie.
Wat kost het?
Of het medicijn wordt vergoed, hangt af van het medicijn en van uw zorgverzekering. Vraag het uw apotheek of zorgverzekeraar. U betaalt deze beoordeling zelf; wij declareren niet bij uw zorgverzekeraar. Wat de beoordeling kost, ziet u bij de knop waarmee u een aanvraag start.
Is Yaz hetzelfde als Microgynon?
Nee. Yaz 24+4 bevat 0,02 mg ethinylestradiol en 3 mg drospirenon; een strip heeft 24 tabletten met hormoon en 4 zonder. Microgynon bevat levonorgestrel, met 21 tabletten en een stopweek. Ook de geschatte kans op trombose verschilt volgens de SmPC's: ongeveer 9 tot 12 per 10.000 vrouwen per jaar bij combinatiepillen met drospirenon, 5 tot 7 bij combinatiepillen met levonorgestrel. Welke pil bij u past, beoordeelt de arts.
Ik heb geen bloeding in de stopweek gehad, ben ik zwanger?
Niet per se. Heeft u alle tabletten volgens de instructies ingenomen, dan is een zwangerschap volgens de SmPC onwaarschijnlijk. Was dat niet zo in de periode vóór de uitgebleven bloeding, of blijft de bloeding twee keer achter elkaar weg, dan moet eerst een zwangerschap worden uitgesloten voordat u met de volgende strip verdergaat.
Mag ik Microgynon gebruiken als ik rook?
De SmPC adviseert niet te roken als u een combinatiepil wilt gebruiken, omdat roken de kans op een hartinfarct of beroerte verhoogt. Bent u ouder dan 35 en blijft u roken, dan luidt het dringende advies een andere methode te kiezen. Vermeld uw rookgedrag daarom eerlijk in de vragenlijst.
Moet mijn bloeddruk gemeten worden voordat ik Microgynon krijg?
Volgens de productinformatie wel. De SmPC noemt de meting bij de start en bij hervatten na een onderbreking, en de bijsluiter zegt dat de arts vóór de start uw bloeddruk meet. Bij een beoordeling op afstand gebeurt dat niet; de arts kan u om een recente meting vragen, u naar uw huisarts verwijzen of de aanvraag afwijzen.
- SmPC Microgynon 30, 0,15 mg/0,03 mg omhulde tabletten (CBG, RVG 08204)
- Bijsluiter Microgynon 30, 0,15 mg/0,03 mg omhulde tabletten (CBG, RVG 08204)
- SmPC Microgynon 20, 100 microgram/20 microgram omhulde tabletten (CBG, RVG 30863)
- SmPC Microgynon 50, 0,125 mg/0,05 mg omhulde tabletten (CBG, RVG 08205)
- SmPC Yaz 24+4 0,02 mg/3 mg filmomhulde tabletten (CBG, RVG 33842)
- Thuisarts: Ik kies voor de gewone pil (combinatiepil)