Bijwerkingen van finasteride, ook veranderingen in stemming: wat de EMA in 2025 vaststelde

Wat de EMA in 2025 vaststelde

In 2025 heeft het veiligheidscomité van de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA, het PRAC, de beschikbare gegevens over finasteride opnieuw beoordeeld. De conclusie: gedachten aan zelfdoding zijn een bijwerking van finasteride-tabletten, zowel van de tablet van 1 mg tegen haaruitval als van de tablet van 5 mg bij een vergrote prostaat. Hoe vaak het voorkomt, valt uit de gegevens niet te schatten. De meeste meldingen kwamen van mannen die het middel tegen haaruitval gebruikten.

Een waarschuwing voor stemmingsveranderingen, waaronder depressie en een sombere stemming, stond al in de productinformatie. Nieuw is dat gedachten aan zelfdoding er uitdrukkelijk bij horen en dat in de verpakking van de tablet van 1 mg een patiëntenkaart komt die u aan deze risico's herinnert. Het besluit werd op 22 augustus 2025 bindend in alle EU-landen. Volgens het comité wegen de voordelen nog steeds op tegen de risico's.

Het advies aan gebruikers is eenduidig: bemerkt u een verandering in uw stemming, stop dan met finasteride en overleg zo snel mogelijk met een arts.

Seksuele bijwerkingen

De bekendste bijwerkingen gaan over de seksualiteit: minder zin in seks, moeite met een erectie krijgen of houden en problemen met de zaadlozing, zoals minder zaadvocht. Ze treden bij een minderheid van de gebruikers op. Volgens de apotheekvoorlichting kunnen ze bij sommige mannen blijven bestaan, ook na het stoppen.

Deze klachten zijn niet alleen lichamelijk vervelend. De EMA wijst erop dat problemen met de seksuele functie kunnen bijdragen aan veranderingen in stemming. Krijgt u zulke problemen, neem dan contact op met een arts; de EMA adviseert artsen in dat geval te overwegen de behandeling te stoppen.

Heeft u een kinderwens, vermeld dat dan. Verminderde vruchtbaarheid en een slechtere kwaliteit van het zaad zijn bij mannen gemeld.

Andere bijwerkingen om te herkennen

Verder worden gemeld: gevoelige of grotere borsten, pijn in de zaadballen en overgevoeligheidsreacties zoals huiduitslag en jeuk. Zwellen uw lippen, gezicht of keel op en wordt u benauwd, dan gaat het om een acute allergische reactie: bel 112.

Voelt u een knobbeltje in de borst, komt er vocht uit een tepel of verandert er iets anders aan de borsten, laat dat dan door uw huisarts beoordelen; bij mannen is borstkanker gemeld. Een gele verkleuring van het oogwit of de huid, of een gevoelige, opgezette buik kan wijzen op een leverprobleem en is ook een reden om contact op te nemen met een arts.

Tot slot halveert finasteride ongeveer de PSA-waarde in het bloed. Dat voelt u niet, maar het doet er wel toe: vertel het bij elk prostaatonderzoek, zodat de uitslag goed wordt gelezen.

Wanneer u extra alert moet zijn

Heeft u nu een depressie, heeft u er eerder een gehad of had u ooit gedachten aan zelfdoding, dan is dat de belangrijkste informatie in uw aanvraag. De apothekersvoorlichting raadt het gebruik in die situatie af, omdat het middel een depressie kan uitlokken of verergeren. De vragenlijst vraagt er daarom naar, en de arts kan op grond daarvan afzien van een recept. Antwoord eerlijk; het gaat om uw eigen veiligheid.

Ook een leveraandoening en prostaatkanker of een verhoogde PSA-waarde vraagt de lijst uit. Vrouwen vallen buiten de doelgroep: wie zwanger kan worden, gebruikt het niet, en bij zwangerschap of kinderwens raakt u ook geen beschadigde tabletten aan. Zo'n aanvraag wordt daarom afgewezen. Komt de uitval plotseling, in kale plekken, of met een jeukende of rode hoofdhuid, dan is een andere oorzaak waarschijnlijker en laat u de huisarts kijken, die zo nodig naar een dermatoloog verwijst.

Wat u zelf in de gaten houdt

Let in de eerste maanden bewust op uw stemming: somberheid, minder plezier in dingen die u normaal graag doet, onrust, angst, slechter slapen of de gedachte dat het leven niet meer hoeft. Mensen om u heen merken zulke veranderingen soms eerder dan uzelf, dus het helpt als iemand weet dat u met het middel bent begonnen. Noteer de datum waarop u startte.

Merkt u zo'n verandering, stop dan met de tabletten en neem contact op met een arts. Heeft u gedachten aan zelfdoding, praat er dan meteen over. Anoniem kan dat bij 113 Zelfmoordpreventie: bel 113 of gratis 0800-0113. Bij acuut gevaar belt u 112.

U kunt een vermoedelijke bijwerking ook zelf doorgeven aan Bijwerkingencentrum Lareb. Zulke meldingen vormen een deel van de gegevens waarop beoordelingen als die van de EMA steunen.

Hoe de arts dit meeweegt bij uw aanvraag

Een aanvraag doet u met een vragenlijst op schrift; een videoconsult, telefoongesprek of chat is er niet. De antwoorden worden gelezen door lek. Damian Wojno (PWZ-nummer 3211301), die niet in het Nederlandse BIG-register staat. Twijfelt hij, dan vraagt hij om meer gegevens, raadt hij een bezoek aan uw huisarts aan of wijst hij de aanvraag af. Heeft u finasteride of minoxidil al eens gebruikt, beschrijf dan hoe dat verliep en welke bijwerkingen u merkte.

Gaat hij akkoord, dan stuurt hij het recept als PDF naar uw e-mailadres. Neem een afdruk daarvan en uw identiteitsbewijs mee naar een apotheek. Daar kijkt de apotheker het voorschrift na, wijst u zo nodig op bijwerkingen en besluit hij zelf over het afleveren. Het geneesmiddel rekent u daar af; dat staat los van de beoordeling.

Ziet u af van een tablet met deze bijwerkingen, dan is minoxidil voor op de hoofdhuid een alternatief zonder recept. Het grijpt niet in op hormonen; de bijwerkingen zitten vooral op de hoofdhuid, zoals jeuk of irritatie.