Rosacea: behandeling op recept voor op de huid

Hoe u rosacea herkent

Rosacea speelt zich af in het midden van het gezicht: op de wangen, de neus, de kin en het voorhoofd. Kenmerkend zijn opvliegende roodheid, roodheid die blijft, zichtbare kleine bloedvaatjes en bij een deel van de mensen rode bultjes en puistjes. De huid kan branden, prikken of strak aanvoelen. Het verschil met acne: bij rosacea ontbreken mee-eters.

Het verloop is wisselend, met rustigere periodes en opflakkeringen. Veel mensen merken dat bepaalde prikkels de klachten oproepen, zoals zon, warmte, kou en wind, alcohol, hete dranken, gekruid eten en spanning. Welke prikkels voor u gelden, verschilt per persoon. Bij sommige mensen doen ook de ogen mee: die voelen dan droog, branderig of korrelig aan. Bij een klein deel wordt de huid van de neus dikker en bobbelig.

Middelen op recept voor op de huid

Voor rosacea met bultjes en puistjes kan de arts drie middelen voor op de huid voorschrijven. Metronidazol, als crème of gel, wordt al lang bij rosacea gebruikt en werkt tegen bacteriën. Azelaïnezuur remt de groei van bacteriën en verweekt de buitenste huidlaag; het kan in het begin wat prikken. Ivermectine-crème remt ontstekingen in de huid; in de eerste weken kunnen een brandend gevoel en irritatie optreden en kan de rosacea tijdelijk wat erger worden.

U brengt het middel volgens voorschrift dun aan op het hele aangedane gebied, niet alleen op losse plekken. Het effect komt geleidelijk: reken op enkele weken voordat de rode plekken en puistjes duidelijk afnemen. Omdat rosacea terug kan komen, adviseert de arts soms om na verbetering door te gaan of het middel opnieuw te gebruiken bij een opflakkering.

Wees realistisch over wat deze middelen doen. Ze zijn vooral bedoeld voor de ontstoken plekken. Blijvende roodheid en zichtbare bloedvaatjes reageren meestal minder; daarvoor zijn andere behandelingen, die bij de huisarts of dermatoloog horen.

Waarom rosacea anders behandeld wordt dan acne

Omdat er bultjes en puistjes zijn, lijkt rosacea op acne. Toch werken sommige acnemiddelen bij rosacea averechts. Retinoïden voor op de huid, zoals adapaleen, en scrubs of producten met alcohol kunnen een gevoelige rosaceahuid juist irriteren.

Gebruik ook geen crème of zalf met een corticosteroïde, een zogenoemde hormoonzalf, op het gezicht tegen de roodheid. Zo'n middel kan de huid tijdelijk rustiger maken, maar rosacea op den duur verergeren of een vergelijkbare uitslag uitlokken. Heeft u zo'n middel gebruikt, vermeld dat dan in de vragenlijst.

Twijfelt de arts of het om rosacea, acne of een andere huidaandoening gaat, dan kan hij om een foto vragen of u adviseren de huid door uw huisarts te laten bekijken.

Wat u zelf kunt doen

Een middel op recept werkt beter als u de huid daarnaast ontziet. Houd een tijd bij wanneer de klachten opvlammen; zo ontdekt u welke prikkels voor u gelden. Bescherm uw gezicht elke dag tegen de zon, ook in het voorjaar en bij bewolking, met een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor die uw huid goed verdraagt.

Was het gezicht met lauw water en een milde, parfumvrije reiniger, dep het droog in plaats van te wrijven en kies verzorgende producten zonder parfum. Make-up mag, bij voorkeur mild en makkelijk te verwijderen. Merkt u dat alcohol, hete dranken of gekruid eten de roodheid oproepen, dan helpt het om die te beperken.

Wanneer u beter naar de huisarts of dermatoloog gaat

Een vragenlijst past bij rosacea met bultjes en puistjes die met een middel op de huid te behandelen is. In de situaties hieronder hoort u bij uw huisarts thuis.

Gaat het om de ogen, dan telt de tijd: een pijnlijk rood oog, lichtschuwheid of slechter zien betekent dezelfde dag contact met uw huisarts of de huisartsenpost. Droge of branderige ogen zonder deze alarmsignalen bespreekt u met uw huisarts.

Zijn er veel ontstoken plekken, is de huid gezwollen, wordt de neus dikker of hielp een behandeling op de huid onvoldoende, dan zijn soms tabletten of een behandeling bij de dermatoloog nodig. Die beoordeling hoort na onderzoek bij uw huisarts of, via uw huisarts, bij een dermatoloog. Dat geldt ook als zichtbare bloedvaatjes of blijvende roodheid het grootste probleem zijn.

Zo verloopt de aanvraag

De aanvraag loopt via een vragenlijst op schrift, zonder beeldbellen, telefoon of chat. De vragen gaan over een zwangerschap, een kinderwens of borstvoeding, over pijnlijke, knobbelige of snel verergerende plekken en littekens, over de duur van de klachten en over eerdere voorgeschreven behandelingen. Vermeld ook welke crèmes, zalven of verzorgingsproducten u nu gebruikt. Uw antwoorden worden beoordeeld door lek. Damian Wojno, die het PWZ-nummer 3211301 heeft en niet in het Nederlandse BIG-register staat. Soms vraagt hij een foto van uw gezicht of nadere informatie; hij kan u ook naar de huisarts sturen of de aanvraag afwijzen.

Vindt hij een middel verantwoord, dan mailt hij u het recept als PDF. Met een afdruk en een geldig identiteitsbewijs haalt u het op bij de apotheek. De apotheker kijkt het recept na, vertelt hoe u de crème of gel aanbrengt en beslist zelf of hij aflevert. De kosten van het middel betaalt u aan de apotheek, los van de beoordeling.