Levocetirizine 5 mg bij hooikoorts en netelroos: inname en risico's

Hoe levocetirizine werkt

Bij een allergische reactie komt onder meer histamine vrij. In de huid zorgt die stof voor extra vocht en jeuk, waardoor bulten ontstaan; bij hooikoorts horen niezen, jeuk en een loopneus bij de klachten. Levocetirizine blokkeert volgens de productinformatie sterk en selectief de H1-receptoren buiten het centrale zenuwstelsel, waarop histamine werkt. Het middel is geregistreerd voor de behandeling van de klachten, niet van de allergie zelf.

Na inname wordt levocetirizine snel en vrijwel volledig opgenomen. De halfwaardetijd is bij volwassenen ongeveer acht uur; gemiddeld 85 procent van de dosis verlaat het lichaam via de urine.

Het verschil tussen levocetirizine en cetirizine

Cetirizine is een racemaat: een mengsel van twee vormen van hetzelfde molecuul die elkaars spiegelbeeld zijn. Levocetirizine is daarvan de R-vorm. Volgens rubriek 5.1 van de productinformatie bindt levocetirizine twee keer zo sterk aan de H1-receptor als cetirizine; bij gezonde vrijwilligers gaf de halve dosis een vergelijkbare werking in huid en neus. Het oorspronkelijke merk is Xyzal; er zijn ook generieke tabletten geregistreerd.

Dat levocetirizine op recept is en cetirizine niet, zegt niets over welk middel bij u past. Volgens Thuisarts kunt u bij netelroos met veel jeuk cetirizine of loratadine zonder recept bij apotheek of drogist halen. Helpen die niet genoeg, overleg dan met de huisarts; die kan bijvoorbeeld adviseren meer allergiepillen te nemen of een recept geven voor andere allergiepillen, zoals levocetirizine of desloratadine. Meer over het zelfzorgmiddel staat op de pagina over cetirizine.

Dosering en inname

De arts stelt de dosis vast; de tabel volgt de productinformatie van de tablet en de drank.

Slik de tablet in zijn geheel door met wat vloeistof, met of zonder eten. Bij de drank hoort een doseerspuit: u spuit de afgemeten hoeveelheid op een lepel of in een glas water en neemt die meteen in.

Dosis vergeten? Neem de volgende op het gewone tijdstip, zonder dubbele dosis. Heeft u te veel ingenomen, waarschuw dan een arts. Bij volwassenen kan sufheid optreden; bij kinderen eerst opwinding en rusteloosheid, gevolgd door sufheid.

Bij een verminderde nier- of leverfunctie

Omdat levocetirizine vooral via de nieren het lichaam verlaat, past de arts bij een verminderde nierfunctie de tijd tussen de doses aan. Uitgangspunt is de geschatte filtratiesnelheid van de nieren (eGFR). Bij kinderen met een verminderde nierfunctie telt ook het lichaamsgewicht mee. Heeft u alleen een verminderde leverfunctie, dan is geen aanpassing nodig; bij een combinatie van lever- en nierproblemen volgt de dosis de nierfunctie.

Bijwerkingen in de studies

In de klinische studies bij mensen van 12 tot 71 jaar had 15,1 procent van de 935 gebruikers van levocetirizine 5 mg minstens één bijwerking, tegen 11,3 procent op placebo; 91,6 procent van die bijwerkingen was licht tot matig. Sufmakende bijwerkingen zoals slaperigheid, vermoeidheid en uitputting kwamen voor bij 8,1 procent, tegen 3,1 procent op placebo.

• Vaak (bij 1 tot 10 op de 100 gebruikers): slaperigheid (5,2 procent, op placebo 1,4 procent), een droge mond (2,6 tegen 1,6 procent), vermoeidheid (2,5 tegen 1,2 procent) en hoofdpijn (2,6 procent, op placebo 3,2 procent).
• Soms (bij 1 tot 10 op de 1000 gebruikers): uitputting en buikpijn.
• Bij kinderen van 6 tot 12 jaar op 5 mg per dag: slaperigheid bij 2,9 procent, tegen 0,4 procent op placebo.

Bijwerkingen gemeld na de toelating

Hoe vaak deze bijwerkingen voorkomen, is niet bekend. De productinformatie noemt onder meer:

• overgevoeligheid tot en met anafylaxie, zwelling van huid en slijmvliezen (angio-oedeem), netelroos, jeuk, huiduitslag en erythema fixatum;
• stuipen, tintelingen, (draai)duizeligheid, flauwvallen, trillen en smaakveranderingen;
• agressie, onrust, hallucinaties, depressie, slapeloosheid, nachtmerries en gedachten aan zelfdoding;
• hartkloppingen, snelle hartslag en kortademigheid;
• wazig of verstoord zien en ongecontroleerde draaibewegingen van de ogen;
• moeizaam of pijnlijk plassen en een blaas die niet goed leeg raakt;
• misselijkheid, braken, diarree, meer eetlust en gewichtstoename;
• leverontsteking, afwijkende leverwaarden, spier- en gewrichtspijn en vochtophoping (oedeem).

Alarmsignalen: wanneer u stopt en hulp zoekt

Merkt u de eerste tekenen van een overgevoeligheidsreactie, zoals zwelling van mond, tong, gezicht of keel, stop dan met levocetirizine en neem meteen contact op met een arts. Bel direct 112 bij tekenen van een ernstige allergische reactie, zoals een dikke tong of keel, moeilijk of piepend ademen, duizeligheid of flauwvallen. Krijgt u moeite met plassen of andere bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts of apotheker; melden kan ook bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Gedachten aan zelfdoding zijn na de toelating gemeld; hoe vaak dat voorkomt, is niet bekend. Merkt u zulke gedachten, bespreek dat dan met uw arts.

Denkt u aan zelfdoding? Bel 24/7 gratis en anoniem 113 of chat via 113.nl. Bij levensgevaar: bel 112.

Slaperigheid, autorijden en alcohol

Volgens de productinformatie vond vergelijkend klinisch onderzoek geen aanwijzingen dat levocetirizine in de aanbevolen dosis de alertheid, het reactievermogen of de rijvaardigheid vermindert, maar sommige gebruikers worden toch slaperig, moe of slap. Wees daarom voorzichtig met autorijden en machines tot u weet hoe u reageert.

Alcohol en andere medicijnen die op de hersenen inwerken, vragen om voorzichtigheid: bij gevoelige mensen kunnen alertheid en functioneren dan extra afnemen. Heeft u netelroos, dan raadt Thuisarts alcohol ook af, omdat alcohol netelroos erger kan maken.

Wanneer levocetirizine niet geschikt is

Gebruik levocetirizine niet als u overgevoelig bent voor levocetirizine, cetirizine, hydroxyzine, andere piperazinederivaten of een van de hulpstoffen. Ook bij eindstadium nierfalen met een eGFR onder 15 ml/min waarvoor dialyse nodig is, mag het niet. Overleg vooraf met de arts in deze situaties:

• u heeft een aandoening die het plassen bemoeilijkt, zoals een ruggenmergletsel of een vergrote prostaat: de kans dat de blaas niet leeg raakt, kan toenemen;
• u heeft epilepsie of een verhoogd risico op stuipen: aanvallen kunnen verergeren;
• u verdraagt bepaalde suikers niet: tabletten kunnen lactose bevatten, die niet geschikt is bij een zeldzame erfelijke galactose-intolerantie, algehele lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie;
• u heeft erfelijke fructose-intolerantie: de drank bevat maltitol en is dan niet geschikt;
• u bent allergisch voor parabenen: de drank bevat methyl- en propylparahydroxybenzoaat, die allergische reacties kunnen geven, mogelijk vertraagd.

Wisselwerkingen met andere middelen

Meld arts en apotheker welke middelen u gebruikt, ook zonder recept. Met levocetirizine zelf is geen onderzoek naar wisselwerkingen gedaan. In studies met cetirizine waren er geen klinisch relevante nadelige wisselwerkingen met onder meer azitromycine, erytromycine, ketoconazol, cimetidine en diazepam. Wel noemt de productinformatie twee bevindingen met cetirizine:

• theofylline (400 mg eenmaal per dag): de klaring van cetirizine daalde met 16 procent;
• ritonavir (600 mg tweemaal per dag): ongeveer 40 procent meer cetirizine in het bloed.

Stoppen en jeuk daarna

Stoppen heeft volgens de bijsluiter normaal gezien geen nadelige gevolgen. Wel kan na het stoppen soms hevige jeuk optreden, ook bij wie vooraf geen jeuk had. Die jeuk kan vanzelf overgaan; is hij zo heftig dat opnieuw starten nodig is, dan zou hij daarna moeten verdwijnen. Overleg in dat geval met de arts.

Wanneer de huisarts nodig is

Thuisarts, de publieksvoorlichting van het NHG, noemt bij netelroos en hooikoorts deze situaties:

• Netelroos met dikke ogen of lippen, of een opgezet gezicht, opgezette handen, voeten of geslachtsdelen: neem direct contact op met de huisarts of de huisartsen-spoedpost.
• Neem op werkdagen contact op met de huisarts als de bulten of de jeuk toenemen, als ze ondanks medicijnen niet minder worden, als de netelroos vaker terugkomt of als u denkt dat een medicijn de oorzaak is.
• Duurt netelroos langer dan 6 weken of komt het steeds terug, dan heet het chronische netelroos; bespreek met de huisarts wat u kunt doen.
• Bij hooikoorts: neem contact op met de huisarts als uw medicijnen niet genoeg helpen. Neussprays en andere middelen staan op de pagina over allergie en hooikoorts.

Levocetirizine via een herhaalrecept

Gebruikt u levocetirizine al op voorschrift van een arts, dan kunt u via deze website een herhaalrecept laten beoordelen; hoe dat verloopt, staat op de pagina over het herhaalrecept. Voor cetirizine en loratadine heeft u geen recept nodig. In de medische vragenlijst geeft u ook aan welke medicijnen u nu gebruikt. De aanvraag wordt beoordeeld door Damian Wojno, arts ingeschreven in Polen (PWZ-nummer 3211301). Heeft de arts vragen, dan stelt hij die schriftelijk in de chat in uw account. Daar stuurt u ook een medicatieoverzicht van uw apotheek of recente uitslagen als hij daarom vraagt.

De arts kan besluiten geen recept op te stellen en u naar uw huisarts te verwijzen, bijvoorbeeld bij nieuwe of onduidelijke klachten, bij zwelling van gezicht of lippen of als er eerst onderzoek nodig is. Heeft u levocetirizine nog niet eerder gebruikt, dan bekijkt hij of uw situatie zich leent voor een beoordeling op afstand. U ontvangt het recept als pdf per e-mail. Of het medicijn wordt meegegeven, beslist de apotheker.

Wat kost het?

U betaalt deze beoordeling zelf; wij declareren niet bij uw zorgverzekeraar. Het bedrag staat op de knop waarmee u een aanvraag begint. Het medicijn zelf rekent u af bij de apotheek. Of het medicijn wordt vergoed, hangt af van het medicijn en van uw zorgverzekering. Vraag het uw apotheek of zorgverzekeraar.